IJslandse aanpak drugsgebruik onder jongeren in de Kempen

IJslandse jongeren waren 20 jaar geleden nog de grootverbruikers van Europa wat betreft drank, sigaretten en drugs. Nu gebruiken zij het minst van alle jongeren in Europa. Enkele Nederlandse gemeenten, waaronder in de Kempen, onderzoeken samen met het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) hoe de IJslandse aanpak in Nederland kan worden gebruikt. 

De eerste stap in deze aanpak is een enquête die in november onder alle 15- en 16-jarigen in de Kempengemeenten Bergeijk, Bladel, Eersel en Reusel-De Mierden is gehouden. De eerste resultaten van dit onderzoek zijn nu bekend. Deze gemeenten werken samen bij de aanak. Daarbij ligt de nadruk op het veranderen van de omgeving waarin de jeugd opgroeit een positief jeugdbeleid. 

Met de vragenlijst worden de beschermende- en risicofactoren in de leefomgeving van jongeren in beeld gebracht. Denk hierbij aan de rol van 

  • ouders 
  • familie en vrienden 
  • school 
  • vrijetijdsbesteding

De antwoorden geven de gemeenten een actueel beeld van het middelengebruik onder de jeugd en inzicht in:

  • leefstijl
  • psychische gezondheid
  • beschermende- en risicofactoren die bij drugsgebruik een rol spelen

Uit de eerste analyse blijkt dat het alcoholgebruik erg hoog is. 67% van de jongeren geeft aan de afgelopen 30 dagen alcohol te hebben gedronken en 25% zegt één of meerder keren dronken te zijn geweest. Ook wordt al op erg jonge leeftijd met drinken begonnen. 13% van de jongeren dronk voor het eerst alcohol met 13 jaar of jonger. 16% van de jongeren geeft aan alcohol te drinken om erbij te blijven horen. Ook het gebruik van slaappillen, kalmeringsmiddelen, lachgas en cannabis onder jongeren is vrij hoog. 

Betrokkenheid ouders

Jongeren ervaren veel steun en betrokkenheid van hun ouders en brengen ook relatief veel tijd met hen door. In relatie tot het alcoholgebruik kan dit betekenen dat ouders:

  • dit accepteren
  • niet goed in staat zijn om grenzen te stellen
  • niet goed in staat zijn hiertegen actie te ondernemen

Dit vraagt volgens de gemeenten om versterking van de onderlinge communicatie en samenwerking tussen ouders om middelengebruik tegen te gaan. 

10% van de jongeren geeft aan niet lekker in z’n vel te zitten. Jongeren die zich ongelukkig voelen op school hebben een grotere kans om een ongezonde leefstijl te ontwikkelen dan kinderen die zich gelukkig voelen. Samen met de scholen willen de gemeenten proberen om dit percentage naar beneden te krijgen. 

Lid vereniging of club

Deelname aan georganiseerde vrijetijdsbestedingen is relatief laag. Ongeveer de helft van de jongeren is lid van een vereniging of club. Opvallend is dat jongeren tot laat buitenshuis zijn. Dit is volgens de gemeenten een risicofactor voor alcoholgebruik. De gemeenten gaan zich inzetten om meer jongeren lid te laten worden van een vereniging of club verhogen. 

De Kempengemeenten bespreken de resultaten van de enquête met jongeren, ouders, het onderwijs, verenigingen en overige organisaties. Doel is om samen concrete acties af te spreken om de beschermende factoren te versterken en de risicofactoren te beperken.  Eind 2020 wordt er opnieuw een vragenlijst afgenomen onder de leerlingen die dan in de vierde klas zitten. Zo kunnen de resultaten gemeten worden. Op basis daarvan kunnen nieuwe acties worden uitgezet met alle betrokkenen voor een gezonde en positieve toekomst van de jeugd.

De gemeenten met de maatregelen het drugsgebruik onder de jongeren terug te dringen net als in IJsland. IJslandse jongeren gebruiken anno 2019 het minst aan drank, sigaretten en drugs van alle jongeren in Europa. Daarbij is ook pestgedrag op de IJslandse scholen afgenomen, diefstalcijfers zijn omlaag gegaan, sportdeelname is flink gestegen net als de deelname aan (vrijwilligers)werk.

Mensen die meer willen weten over de aanpak van middelengebruik onder jongeren in de Kempengemeenten kunnen contact opnemen met Fiona Kremers, via f.kremers(at)bladel.nl of 06 - 51 40 30 78. Meer informatie over drugs- en alcoholgebruik staat in het dossier op deze website. 

IJslandse aanpak drugsgebruik onder jongeren in de Kempen