Sophie de Valk: "Investeer in minder repressieve jeugdzorg"

"Repressie staat een effectieve behandeling van jongeren in de residentiële jeugdzorg in de weg," aldus Sophie de Valk (adviseur JSO). In haar column voor Sociale Vraagstukken roept ze op tot meer aandacht voor "het creëren van een therapeutische omgeving met een positief leefklimaat."

Repressie is het doelbewust handelen van medewerkers waarbij jongeren schade wordt toegebracht, maar kent ook een subtielere vorm wanneer de vrijheid of autonomie van jongeren onwettig of willekeurig wordt ingeperkt. "In beide gevallen worden jongeren beschadigd, omdat hun psychologische basisbehoeften, waaronder hun autonomie, worden gefrustreerd," zo zegt Sophie de Valk. "Denk daarbij aan jongeren die zelfs voor het pakken van een glaasje water toestemming moeten vragen. Of aan regels die per professional anders gehanteerd worden of ogenschijnlijk doelloos zijn."

Investeer in deskundigheid

De sleutel tot de vermindering van repressie ligt volgens De Valk in deskundigheidsbevordering. "Als professionals voldoende kennis hebben over de problematiek áchter het ‘problematische’ gedrag van jongeren, kunnen ze passend reageren in plaats van slechts symptomen te bestrijden. Sensitiviteit voor de trauma’s die jongeren door hun jeugd, door kindermishandeling- en verwaarlozing, hebben ontwikkeld is daarom belangrijk."

Stabiel en veilig team belangrijk

Het is volgens De Valk daarnaast belangrijk dat er een stabiel en veilig team van medewerkers staat waarin dilemma’s en gevoelens van angst, boosheid of frustratie besproken kunnen worden. "Een afdelingscoördinator, gedragswetenschapper, of teamcoach kan sturen op een veilige context om dit te faciliteren. Intervisie en supervisie zijn belangrijke middelen om te reflecteren op het dagelijks handelen of op een specifieke casus."

Sophie de Valk: "Investeer in minder repressieve jeugdzorg"