Alcohol en drugs: voorkom problemen

Jongeren vormen een belangrijke risicogroep voor het ontwikkelen van alcohol- en drugsgerelateerde problemen. Het lichaam van een jongere is nog niet volgroeid en daardoor extra gevoelig voor middelengebruik.

Behalve gevolgen voor de persoonlijke gezondheid en het risico van verslaving bij langdurig gebruik, kan onverantwoord gebruik van alcohol en drugs veel schade aanrichten in de openbare ruimte (vandalisme, agressie en geweld). Met op de jeugd gerichte preventieactiviteiten is dan ook grote maatschappelijke winst te behalen.

Het alcoholgebruik onder jongeren daalde de afgelopen jaren sterk.

Alcohol

De Nationale Drugmonitor van het WODC en het Trimbos instituut brengt onder andere de ontwikkeling in beeld van het druggebruik in Nederland. Uit het jaarbericht 2016 blijkt dat het alcoholgebruik onder jongeren de afgelopen jaren sterk daalde. Scholieren tussen 12-16 jaar dronken fors minder. Hun alcoholgebruik halveerde bijna tussen 2003 en 2015, van 83,7% naar 45,4%.  

Het aantal jongeren dat op 12-jarige leeftijd zijn eerste alcoholhoudend drankje dronk, daalde ook sterk: van 71,3% in 2003 naar 18,2% in 2015. Ook halveerde het aantal 14-jarigen dat ooit alcohol nuttigde van 87,4% in 2003 naar 43,1% in 2015.  Studenten tussen 16 en 18 jaar drinken daarentegen meer. Ruim 8 op de 10 studenten heeft ooit alcohol gedronken. HBO-studenten blijken de grootste drinkers te zijn. Respectievelijk 80% tegenover 33% van de MBO en WO-studenten. 

Drugs

Het cannabisgebruik onder scholieren tussen de 12 en 16 jaar daalde de afgelopen jaren ook. Jongeren zijn ouder wanneer ze voor het eerst cannabis gebruiken. Ongeveer 1 op de 9 16-jarigen zijn actuele gebruikers. Het aantal jonge gebruikers (14 jaar) halveerde, van 18,8% naar 9,0%. Onder hangjongeren, jongeren in justitiële inrichtingen en in de jeugdzorg zijn er relatief veel actuele cannabis gebruikers (3 tot 6 op de 10 jongeren).

Vergeleken met cannabis gebruiken aanzienlijk minder leerlingen van het middelbaar onderwijs harddrugs, zoals ecstasy. In het uitgaanscircuit, vooral in de dance scenes en dan met name op festivals, blijkt ecstasy een belangrijke drug. Heroïne, crack, GHB en LSD zijn drugs waar jongeren tussen 12 en 16 jaar minder mee experimenteren.  

Cocaïne blijft impopulair onder jongeren. Het aantal jongeren dat ervaring had met cocaïne daalde van 2.0% in 2003 naar 1.3% in 2015.

Lachgas

Lachgas is een drugs die in opkomst is onder jongeren. Het is populair omdat het makkelijk en legaal te verkrijgen is. Het zit in patronen voor slagroomspuiten. Door het gas in een ballon te laten lopen, kan het daarna worden geïnhaleerd. Waar het eerder vooral werd gesignaleerd in het uitgaanscircuit, wordt het nu ook steeds vaker gezien bij andere groepen, zoals jongeren op straat of op schoolpleinen. Door een verandering in wetten is de verkoop op  evenementen en feesten enorm gestegen. Lachgas valt nu namelijk onder de Warenwet en niet langer onder de Geneesmiddelenwet.

Lachgas is voor iedereen toegankelijk en wordt gebruikt door mensen van uiteenlopende leeftijden. Het is met name populair onder jongeren en jongvolwassenen. 8% van de jongeren tussen 12-16 jaar gebruikt wel eens lachgas. Het gebruik onder studenten tussen de 16 en 18 jaar ligt met 17% veel hoger (Trimbos).

Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de effecten van lachgas. Deze zijn fors. Bij langdurig of aanhoudend gebruik treedt een tekort aan vitamine B12 op en het kan leiden tot neurologische stoornissen. Hoe intensiever en langer het gebruik, hoe groter de kans op gevoelloosheid en tintelingen.

Verder lezen

Wie doet wat bij de aanpak van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren? Het CCV-Jeugdteam biedt trainingen en workshops op maat. 

Alcohol en drugs: voorkom problemen