Direct naar content

Kindermishandeling: herken de signalen en geef hulp

Naar schatting worden in Nederland jaarlijks bijna 119.000 kinderen mishandeld. Het gaat bijvoorbeeld om lichamelijke mishandeling, verwaarlozing of seksueel misbruik. Het is de taak van professionals om hulp te bieden.

Het beeld dat mensen bij kindermishandeling hebben kan verschillen. De meeste mensen denken bij het woord kindermishandeling aan een kind dat geslagen wordt, maar kindermishandeling is niet alleen lichamelijk geweld. Kindermishandeling is elke vorm van mishandeling die voor een kind bedreigend of gewelddadig is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld.

Het is de taak van professionals om zo goed mogelijk de signalen van kindermishandeling op te vangen en hulp te bieden.

Signalen kindermishandeling

Professionals hebben een belangrijke taak bij het signaleren van mogelijke kindermishandeling. Signaleren doe je niet alleen, maar dat doe je juist samen. Deel dus op tijd je signalen die je ziet en bespreek je zorgen.

Je hoeft geen namen te noemen. Vertel ook over je vermoedens of niet pluisgevoelens. Dit doe je bijvoorbeeld in het overleg dat daarvoor is ingericht.

Als het moeilijk wordt, is het altijd goed om even terug te gaan naar de basis: Met welk doel wil ik iets delen? Wat is mijn rol/taak? Welke informatie is strikt noodzakelijk, kan het anoniem of op een andere manier, hoe deel ik veilig en hoe kan ik de betrokken jongere/het gezin zo snel mogelijk in kennis stellen van wat ik aan het doen ben?

Definitie

De officiële definitie van kindermishandeling is vastgelegd in de Jeugdwet:

Elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen, waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek of psychisch letsel.

Virtual reality simulatie

Verplaats je in een 7-jarige en hoor en zie hoe je ouders (ernstige) ruzie maken. Dit kan nu met de virtual reality simulatie ‘Vergeet mij niet’. Deze simulatie laat je beleven hoe het is om als kind getuige te zijn van huiselijk geweld. In deze promotiefilm vertellen enkele mensen over de ervaringen met de VR-simulatie.

Wil je de VR-simulatie gebruiken bij voorlichting over huiselijk geweld en kindermishandeling, in een training of als interventie? Dat kan. Meer informatie over de simulatie, lees je via onderstaande knop.

Video poster

Vormen

Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende vormen van kindermishandeling:

  •     Lichamelijke mishandeling
  •     Emotionele of geestelijke mishandeling
  •     Lichamelijke verwaarlozing
  •     Emotionele of geestelijke verwaarlozing
  •     Seksueel misbruik
  •     Genitale verminking
  •     Huwelijksdwang
  •     Achterlating of verstoting
  •     Ouderverstoting

Meer informatie over deze vormen van kindermishandeling en signalen lees je op hetccv.nl

Heb je vragen of advies nodig?

Ben je professional en nieuwsgierig wat het CCV voor jou kan betekenen?

Aard en omvang

Uit het derde prevalentieonderzoek (2019) naar huiselijk geweld en kindermishandeling blijkt dat naar schatting jaarlijks 90.000 tot 127.000 kinderen van 0 tot 18 jaar slachtoffer zijn van fysieke en/of psychische mishandeling, verwaarlozing, misbruik en/of getuige zijn van geweld tussen partners. Dat is ongeveer 3% van alle kinderen in Nederland. Uit scholierenonderzoek blijkt verder dat 12% van de scholieren tussen de 12 en 16 jaar in het afgelopen jaar te maken had met kindermishandeling. Psychische mishandeling komt het meest voor, gevolgd door fysiek geweld.

Wat kan de professional doen?

Het is de taak van professionals die betrokken zijn bij kinderen en gezinnen om zo goed mogelijk de signalen van kindermishandeling op te vangen en hulp te bieden zodat het geweld stopt en het slachtoffer veilig is.

In de Frustratiewijzer van het CCV, Movisie en NJi vind je 5 veel voorkomende frustraties én oplossingen van professionals in de samenwerking rond huiselijk geweld en kindermishandeling. Met de tips en handige informatie uit de frustratiewijzer help je vastgelopen processen weer op gang.

Lees ook het interview met ervaringsdeskundige Tjarda Reesink, teamondersteuner bij de jeugdbescherming én ervaringsdeskundige op het gebied van huiselijk geweld. Dit interview sluit aan op de Frustratiewijzer.

Wie doet wat?

Interventies

Voor een effectieve aanpak van kindermishandeling is een integraal hulpaanbod nodig. Daarin wordt ingezet op een veilige omgeving, hulp bieden aan het kind en de aanpak van problemen van de ouders.

Interventies variëren van preventieve aanpakken die ouders helpen bij een positieve opvoeding tot aan een effectief aanbod dat gezinnen helpt om kindermishandeling te stoppen en herhaling te voorkomen.

Bekijk voor een overzicht van interventies bij kindermishandeling de Databank Effectieve jeugdinterventies (NJi).

Meisje kijkt opzij. Afbeelding voor het dossier kindermishandeling.

Samenwerking het CCV, Movisie en het Nederlands Jeugdinstituut

Voor een effectieve aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling is het handig als je als professional de informatie en aanpakken die je hiervoor nodig hebt goed kunt vinden. Dat blijkt in de praktijk soms nog lastig te zijn. Daarom werken het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV), Movisie en het Nederlands Jeugdinstituut samen. Met elkaar verzamelen, verrijken, duiden en delen we kennis, werkwijzen en onderzoeken op dit onderwerp.

Links kennisinstituten

Neem contact met ons op

"*" geeft vereiste velden aan