Gemeenten leggen steeds vaker een last onder dwangsom op aan minderjarigen. In 2025 waren het er 53. Dat blijkt uit onderzoek van Omroep Gelderland. De bedragen lopen uiteen van €1.000 tot €7.500. Het is nog onduidelijk of de maatregel werkt. Experts zijn bang dat dit jongeren verder in de problemen brengt.
Gemeenten zetten de dwangsom bijvoorbeeld in bij drugsdealen, mesbezit, verboden vuurwerk of ernstige overlast. Het doel is om herhaling te voorkomen en de openbare orde te herstellen. Volgens Omroep Gelderland gebruiken sommige gemeenten de dwangsom omdat zij snel willen ingrijpen. Een strafzaak kan lang duren. Bij een last onder dwangsom hoeft een rechter niet eerst uitspraak te doen. Daardoor kan een gemeente sneller handelen. Gemeenten zetten deze maatregel vooral in als eerdere hulp, gesprekken of andere interventies niet genoeg hebben geholpen.
Er zijn ook zorgen. Een dwangsom kan grote gevolgen hebben voor een jongere en het gezin. Als een jongere opnieuw de fout ingaat, kan er een hoge schuld ontstaan.
Dat kan extra stress geven. Ook kan een schuld ervoor zorgen dat een jongere juist verder in de criminaliteit belandt. Bijvoorbeeld omdat hij geld nodig heeft om de schuld te betalen.
Daarnaast is nog weinig bekend over het effect. Meerdere gemeenten weten niet of de maatregel echt helpt om herhaling te voorkomen.
Docent staats- en bestuursrecht aan de Radboud Universiteit Michiel van Emmerik is kritisch op de manier waarop gemeenten de last onder dwangsom inzetten. “Het strafrecht biedt specifieke waarborgen aan verdachten. Bijvoorbeeld het zwijgrecht en specifieke eisen aan de manier waarop bewijs veilig gesteld moet worden. Die bescherming is er niet bij het opleggen van een last onder dwangsom. Terwijl het wel grote gevolgen kan hebben, zeker voor minderjarigen.”
Omroep Gelderland vroeg aan alle gemeenten in Nederland met meer dan 100.000 inwoners hoe vaak ze een dwangsom opleggen aan minderjarige jongeren. Driekwart van deze gemeenten leverde cijfers aan.
Nieuws
Nieuws
Nieuws