Verschijningsvormen online criminaliteit

Misleidende en onjuiste informatie, die wordt verspreid om geld te verdienen of om de mening en gedrag van mensen te beïnvloeden.

Afpersing van groepsgenoten door verspreiding van seksueel getinte foto’s.

Een vorm van pesten waarbij het slachtoffer via social media wordt gekwetst.

Bedreigen via social media.

Oplichten door mensen te lokken naar een valse (bank)website, die een kopie is van de echte website, om ze daar te laten inloggen met hun inlognaam en wachtwoord of hun creditcardnummer. Hierdoor krijgt de fraudeur de beschikking over deze gegevens met alle gevolgen van dien.

Een vorm van oplichting waarbij oplichters tijdelijk een valse identiteit aannemen. Zij kunnen zich bijvoorbeeld voordoen als een medewerker van de bank, de gemeente of de verzekeringsmaatschappij.

Criminelen maken misbruik van valse of gestolen identiteitsgegevens. Ze kopen bijvoorbeeld op naam van iemand anders spullen zonder te betalen.

Opruiing, haat zaaien, online extremisme.

Online rekruteren is het proces waarbij jongeren via internet worden benaderd om mee te doen aan criminaliteit. Ze worden bijvoorbeeld gevraagd om geld door te sluizen (‘geldezels’) of om te helpen bij andere illegale activiteiten. Dit gebeurt vaak via social media, games of chatapps zoals Telegram. Jongeren worden verleid met beloftes van snel geld, status of succes, of soms onder druk gezet om mee te doen.

Zonder toestemming, verspreiden van onder meer naaktfoto’s met telefoonnummers en woonadressen op social media platforms of via zogeheten expose-chats.

Bijvoorbeeld jonge kinderen lokken via online vriendschappen. Zie hierover deze uitzending van Rambam.

Een trol is een persoon die op fora, websites of chatkanalen berichten plaatst met het doel voorspelbare emotionele reacties als woede, irritatie, verdriet, of scheldpartijen – flames in internetjargon – uit te lokken.

Geldezels zijn een cruciale schakel in criminele netwerken en zijn onlosmakelijk verbonden aan gedigitaliseerde criminaliteit. Het zijn personen, vaak jongeren, die hun bankrekening en pinpas, al dan niet bewust, laten gebruiken voor witwasdoeleinden. Lees er meer over in deze infosheet.

Gebruik van telefonie om phishing-aanvallen uit te voeren.

Een vorm van bankpasfraude waarbij de gegevens van je bankpas worden gestolen. Op deze manier kunnen criminelen betalingen doen vanaf je rekening.

Digitale oplichting via winkels als Marktplaats (concertkaartjes, spelcomputers, etc.).

Criminele uitbuiting betekent dat kinderen en jongeren worden gedwongen om strafbare dingen te doen. In Nederland zijn waarschijnlijk duizenden jongeren hier slachtoffer van. Toch worden zij vaak niet gezien als slachtoffer, maar als dader, en krijgen ze straf. Criminele uitbuiting wordt ook wel mensenhandel (criminele uitbuiting), gedwongen criminaliteit of criminele kinderuitbuiting genoemd. Het hoort bij ondermijnende criminaliteit, omdat het de samenleving schaadt.

Hacken betekent digitaal inbreken. Dat kan zijn op computers, maar ook websites of (mail)accounts. Hackers kunnen deze dan voor eigen doeleinden gebruiken.

Een Distributed Denial of Service aanval, ook wel DDoS genoemd, is een cyberaanval waarbij ontzettend veel verkeer naar computers, computernetwerken of servers worden verstuurd waardoor deze onbruikbaar worden voor de normale gebruiker. Je kunt dit vergelijken met een file, maar dan op het internet.

Software die wordt gebruikt om computersystemen te verstoren, gevoelige informatie te verzamelen of toegang te krijgen tot computersystemen.

• Ransomeware is malware die een computer en/of gegevens die erop staan blokkeert. De gebruiker moet geld betalen om zijn computer te bevrijden.
• Wormen: malware die computers infecteert en zichzelf automatisch verspreidt zonder dat je in de gaten hebt dat je computer is geïnfecteerd.
• Spyware: malware die zich verbergt op de computer, je activiteiten monitort en gevoelige informatie zoals bankgegevens en wachtwoorden steelt.
• Cyptojacking: malware die zich verbergt op de computer en de rekenkracht van je computer gebruikt om cryptocurrency (digitale valuta) te delven.
• Trojaanse paarden: een malware die zich als een legitieme software vermomt. Zo kunnen kwaadwillenden schade toebrengen aan computergegevens of privacy van de gebruiker.