Jeugdcriminaliteit, aanpak op maat

Vernieling, (winkel)diefstal, overval en mishandeling: als kinderen tussen de 12 en 23 jaar deze strafbare feiten plegen, spreken we van jeugdcriminaliteit. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Plegen ze een delict en worden ze betrapt en aangehouden, dan maakt de politie een zorgmelding aan.

Jonge overtreders zijn in verschillende groepen in te delen: 

•    Risicojongeren: jongeren die nog niet in contact zijn gekomen met politie en justitie, maar dreigen af te glijden naar het criminele circuit.
•    First offenders: jongeren die voor de eerste keer met justitie in aanraking komen.
•    Meelopers: jongeren die al meer dan eens zijn opgepakt.
•    Veelplegers: jongeren die veel criminele activiteiten plegen, maar minder ernstig dan die van de kopstukken.
•    Ernstig delinquente jongeren: jongeren van 12 tot 21 jaar die een ernstig strafbaar feit hebben gepleegd en al eerder met politie en justitie in aanraking kwamen.

Maatwerk is het toverwoord bij de aanpak van jeugdcriminaliteit.

Monitor Jeugdcriminaliteit 

Om zicht te hebben op de aard, omvang en ontwikkelingen van jeugdcriminaliteit publiceert het WODC in samenwerking met het CBS periodiek de monitor Jeugdcriminaliteit. Hun laatste onderzoek vond plaats in 2018.  

De jeugdcriminaliteit is in de afgelopen 10 jaar fors afgenomen. Het aantal geregistreerde minderjarige verdachten van een misdrijf daalde met zo’n 60 procent (WODC, 2017, 2018). Die daling is onder minderjarigen (12- tot 18-jarigen) sterker dan onder 18-plussers.

Uit de Monitor Zelfgerapporteerde Jeugdcriminaliteit (MZJ, 2015) weten we dat meer dan de helft van de jongeren wel eens een delict heeft gepleegd. Door een koppeling via het CBS met gegevens uit de politieregistraties kan het WODC nu een inschatting maken van dat deel van de criminaliteit dat niet bij de politie bekend is, maar wel door jongeren wordt gerapporteerd.

Hoe het staat met de jeugdcriminaliteit in jouw gemeente ontdek je door samen met partners (gemeente, politie jongerenwerk en mogelijk het OM) om tafel te zitten en informatie op hoofdlijnen te delen. Ook jongerenwerkers en (jeugd)boa’s hebben waardevolle informatie over de ontwikkelingen onder jongeren en wat er nodig is om ze op het rechte pad te houden. 

Aanpak op maat

Maatwerk is het toverwoord bij de aanpak van jeugdcriminaliteit. Als gemeente streef je er natuurlijk naar om voldoende sociale voorzieningen aan te bieden waarbij preventie een belangrijke rol speelt. Denk aan jongerencentra, sport in de wijk, inzet van jongeren- en of straathoekwerk. Is een jongere eenmaal in de fout gegaan dan is het belangrijk om te kijken naar de aanwezige risicofactoren en beschermende factoren. Welke factoren spelen een rol bij de jongere zelf en ook in zijn gezin en bredere omgeving? Want hoewel een straf zich natuurlijk richt op het bestraffen, heeft het vooral ook als doel om een jongere weer op het rechte pad te krijgen.

Afhankelijk van het delict bepaalt een rechter de strafmaat. Verder is het zo dat wat bij wie werkt, voor iedereen anders is. Bij de ene volstaat in sommige gevallen een geldboete, bij een ander werkt een taakstraf heel goed en bij weer een ander is jeugddetentie het gepaste middel. Welke straffen en maatregelen er zijn en wat hun doel is, lees je hier

Jeugdcriminaliteit, aanpak op maat