Jongeren en online criminaliteit
Jongeren zijn bijna voortdurend online. Deze leefwereld biedt ze veel kansen: verbinding, kennis, participatie en nieuwe vormen van creativiteit. Jongeren zijn zich vaak niet bewust van de risico’s die dit ook met zich meebrengt. Ze kunnen daarbij slachtoffer worden van misbruik of dwang. Soms doen ze zelf dingen die strafbaar zijn.
Online criminaliteit speelt zich grotendeels af buiten het zicht van ouders en professionals. Gemeenten en hun partners staan voor de opgave om deze leefwereld te begrijpen, te weten hoe online gedrag zich vertaalt naar situaties in de fysieke wereld en hoe je jongeren hiermee helpt. In dit webdossier nemen we je mee in de wereld van jongeren.
Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit
Bij een cybercrimedelict wordt een ICT-systeem gebruikt als middel om het delict te plegen. Ditzelfde systeem is tegelijkertijd ook het doelwit van het delict. Denk aan het stelen van accountgegevens, het hacken van websites, het gebruik van phishingkits of bijvoorbeeld het uitvoeren van DDoS-aanvallen.
Bij gedigitaliseerde criminaliteit worden ICT-systemen gebruikt als middel om traditionele vormen van criminaliteit te plegen, maar is het doel van deze delicten niet om andere ICT-systemen te ontwrichten/raken. Denk aan marktplaatsfraude of online pesten. En jongeren kunnen hun ID-kaart uitlenen en daarmee ID-fraude (laten) plegen, geldezel worden, online gerekruteerd worden door criminele groepen of een seksueel getinte foto van iemand verspreiden zonder toestemming.
Tijdsbesteding in de online leefwereld
Sociale media: platforms zoals Instagram, Snapchat, TikTok en in mindere mate Facebook en X worden door jongeren gebruikt om contact te onderhouden met vrienden, trends te volgen en foto’s en video’s te delen. Ook besteden jongeren veel tijd aan het scrollen door korte video’s, vaak aangeduid als doomscrollen: het eindeloos bekijken van nieuwe content die door algoritmes wordt aangeboden.
Chat- en berichtendiensten: apps zoals WhatsApp, Snapchat, Telegram en chatfuncties op gamingplatforms bieden jongeren de mogelijkheid te communiceren.
Online games en gameplatforms: voor jongeren is dit in eerste instantie een platform om games te spelen en gelijkgestemden te vinden. Criminele netwerken hebben ontdekt dat deze platforms een manier zijn om jongeren te benaderen en rekruteren voor criminele activiteiten.
Streaming- en videoplatforms: platforms als YouTube, Twitch en Netflix bieden jongeren entertainment, educatie, inspiratie en ontspanning. De content is vaak afgestemd op hun interesses. De algoritmes zorgen ervoor dat ze steeds nieuwe video’s te zien krijgen.
Online gemeenschappen en fora: jongeren zoeken elkaar op in online gemeenschappen en discussiefora (zoals Reddit) om interesses, meningen en ervaringen te delen, vaak rondom specifieke onderwerpen zoals gaming, sport, muziek of lifestyle. Deze gemeenschappen zijn belangrijk voor hun identiteitsvorming en sociale contacten.
Webinar: ‘Jongeren weerbaar in de digitale wereld’
Bekijk het webinar cyberveiligheid; jongeren weerbaar in de digitale wereld van donderdag 9 oktober 2025 terug waarin Nicole Langeveld de Routekaart Samenwerken bij Online Jeugdcriminaliteit presenteerde. En Sandy den Haan schetste hoe jongeren online erkenning zoeken en daardoor kwetsbaar zijn voor criminele verleiding.
Wie doet wat?
Vragen over jongeren en online criminaliteit?
Bel of mail ons, we sparren graag vrijblijvend even met je.
Doris van Rooijen
Adviseur online criminaliteit