Eén op de vijf jongeren tussen de 16 en 27 jaar uit een jongerenpanel zegt via social media wel eens een oproep te hebben gezien voor drugs- of geweldsdelicten. Dat blijkt uit onderzoek. Daarnaast werd ruim zes procent zelf online voor zo’n klus benaderd. “Het onderzoek laat zien dat ronselen voor zware drugs- en geweldscriminaliteit plaatsvindt in hybride vormen, waarbij online en offline contact in elkaar overlopen”, zegt Doris van Rooijen, adviseur van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV).
Social media faciliteren hierin volgens haar gelegenheidsstructuren voor rekruteerders en bereidwillige daders. “Het onderstreept het belang voor professionals om de online leefwereld van jongeren goed te begrijpen, zonder de fysieke gelegenheidsstructuren uit het oog te verliezen”, aldus de CCV-adviseur.
Actieve aanwezigheid op sociale media is essentieel om signalen tijdig te herkennen
Ze stelt dat alleen kennis niet genoeg is. “Actieve aanwezigheid op social media is essentieel om signalen tijdig te herkennen, aan te sluiten bij de belevingswereld van jongeren en effectief preventief te kunnen handelen.”
Het onderzoek werd uitgevoerd door de Vrije Universiteit Amsterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam en het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Het toont aan welke rol social media spelen bij de betrokkenheid van jongeren bij zware drugs en geweldscriminaliteit, zoals:
Jongeren waarmee voor het onderzoek is gesproken, vertellen dat zij meestal via hun directe omgeving betrokken zijn geraakt bij criminaliteit. Soms biedt dat bestaande fysieke netwerk alleen niet genoeg mogelijkheden om een delict te plegen. Via social media kunnen dan andere contacten worden gelegd voor de uitvoer van delicten.
Vooral platforms als Snapchat, TikTok en Instagram spelen daarbij een duidelijke rol, waarbij Snapchat er bovenuit springt als kanaal waarop jongeren met name voor drugsdelicten worden benaderd. Naast oproepen waarin uitvoerders voor criminele activiteiten worden gezocht, geven enkele respondenten aan dat er ook personen zijn die zichzelf via social media aanbieden voor het plegen van criminaliteit.
Wanneer social mediaplatforms worden gebruikt voor het benaderen van jongeren, gaat het doorgaans om relatief eenvoudige, maar risicovolle klussen, zoals het vervoeren, dealen of uithalen van drugs, of het leggen van (vuurwerk)explosieven. Het gaat om taken waarvoor geen specifieke vaardigheden nodig zijn en die in principe door ‘iedereen’ kunnen worden uitgevoerd.
Het merendeel van professionals en jongeren geeft tot slot aan dat jongeren voornamelijk geleidelijk via hun (in)directe sociale netwerk, zoals familieleden en klas- en buurtgenoten, in aanraking komen met criminaliteit.
De onderzoekers geven aan dat het belangrijk is dat de digitale weerbaarheid van zowel jongeren als professionals wordt versterkt en de rol van technologiebedrijven kritisch wordt bekeken.
Nieuws
Publicatie
Nieuws