Direct naar content
4 december 2025Adolescentenstrafrecht, Jeugdcriminaliteit, LVB jongeren en criminaliteit, Wapens en jongeren

Kleine hoogrisicogroep jongeren veroorzaakt hoge kosten

Dertien procent van de Nederlandse jongeren komt in aanraking met politie en justitie. Dit blijkt uit onderzoek. De maatschappelijke kosten die dit met zich meebrengt bedragen gemiddeld bijna 2,6 miljard euro per jaar. Dat varieert van (im)materiele schade bij slachtoffers tot uitgaven in de strafrechtketen. “Investeren in preventie en aanpak van jeugdcriminaliteit kan een hoop maatschappelijke kosten en ander leed voorkomen”, zegt adviseur Nicole Langeveld van het expertteam Jeugd bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid.

Jongen wordt door agenten de gevangenis binnengebracht.

Het onderzoek toont aan dat een kleine groep jongeren een grote impact heeft: 1 procent van de jongeren is verantwoordelijk voor ruim 40 procent van de jaarlijkse maatschappelijke kosten door criminaliteit. “Als professional focus je op vroegtijdige signalering en gerichte, effectieve interventies bij deze kleine, hoogrisicogroep”, zegt Langeveld. Dat begint volgens de adviseur bij het samen met je partners duiden van signalen en zo goed zicht krijgen op mogelijke risicojongeren. “Daarna zet je laagdrempelige, snelle en effectieve interventies in met een focus op de juiste risico-en beschermende factoren.”

Jongeren in beeld bij justitie

Atlas Research verkende, in opdracht van het WODC, de maatschappelijke kosten en patronen van criminele carrières van jongeren in de leeftijd van 12 tot 23 jaar. De onderzoekers analyseerden data van ongeveer 500.000 Nederlandse scholieren die in de periode 2008 tot en met 2011 de basisschool verlieten over de daaropvolgende 11 jaar, ofwel de adolescente periode. Dertien procent van deze groep kwam in deze periode als verdachte in beeld bij justitie.

Ruim de helft van de maatschappelijke kosten die dit met zich meebracht, kwam bij de slachtoffers en hun naasten terecht. Die bestaan uit materiële of immateriële schade, maar er zijn ook kosten door productieverlies of medische behandelingen. Uitkeringen van verzekeringen of schadevergoedingen door daders zijn niet als correctie meegenomen.

Minder kans op behalen startkwalificatie

De overheid maakte kosten voor opsporing (12 procent), vervolging (3 procent), berechting (7 procent) en het uitvoeren van de straf (8 procent). Daarnaast waren er aanvullende kosten voor de daders, omdat criminele carrières de kans op het behalen van een startkwalificatie verlagen en de kans op een laag inkomen verhogen. Daaropvolgende indirecte maatschappelijke kosten door bijvoorbeeld lagere belastinginkomsten en meer gebruik van sociale voorzieningen zijn niet becijferd in het onderzoek.

Foto: Rijksoverheid

Lees ook deze artikelen:

Neem contact met ons op

"*" geeft vereiste velden aan