Zelf aan de slag met jeugdcriminaliteit

Verzamel harde en zachte informatie.

Harde informatie bestaat uit cijfers en registraties. Denk aan:

• Politiecijfers.
• Meldingen;.
• Schoolverzuim.
• Overlastmeldingen.
• Cijfers over wijken en buurten.

Zachte informatie bestaat uit ervaringen en signalen van mensen. Denk aan informatie van:

• Jongerenwerkers.
• Wijkagenten.
• Jeugdboa’s.
• Scholen.
• Jeugdhulp.
• Ouders.
• Jongeren zelf.

Cijfers laten zien wat officieel is vastgelegd. Ervaringen helpen om te begrijpen wat achter de cijfers zit.

Je kunt jeugdcriminaliteit niet vanuit één organisatie aanpakken. Werk daarom vanaf het begin samen.

Partners zijn bijvoorbeeld:

• Gemeente.
• Politie.
• Openbaar Ministerie.
• Jongerenwerk.
• Scholen.
• Jeugdboa’s.
• Jeugdhulp.
• Zorg- en veiligheidshuis.
• Woningcorporaties.
• Sportverenigingen.
• Ouders en jongeren.

Maak duidelijke afspraken over de rollen en verantwoordelijkheden. Bespreek ook welke informatie organisaties volgens de regels met elkaar mogen delen.

Zorg dat de burgemeester, wethouders en gemeenteraad weten wat er speelt.

Laat niet alleen cijfers zien. Deel ook signalen uit de praktijk. Leg uit:

• Wat er aan de hand is.
• Welke jongeren risico lopen.
• Wat de gevolgen zijn voor de buurt.
• Waarom actie nodig is.
• Welke organisaties betrokken zijn.
• Wat de aanpak nodig heeft.

Gebruik actuele en lokale voorbeelden. Zo begrijpt het bestuur beter waarom tijd, mensen en geld nodig zijn.

Maak duidelijk welk probleem je wilt oplossen. ‘Jeugdcriminaliteit verminderen’ is vaak te breed.

Kies een concreet onderwerp, zoals:

• Wapengebruik onder jongeren.
• Jonge aanwas voor georganiseerde criminaliteit.
• Overlast door een jeugdgroep.
• Online fraude.
• Winkeldiefstal.
• Geweld rond een school.

Beschrijf ook om welke jongeren het gaat. Kijk naar leeftijd, woongebied, gedrag, vrienden, school, gezin en eerdere hulp.

Let daarbij op risico’s én op beschermende factoren. Beschermende factoren zijn dingen die een jongere helpen. Denk aan een goede band met een ouder, school, werk, sport of een betrouwbare volwassene.

Een goed doel maakt duidelijk wat je wilt bereiken, voor wie en binnen welke periode.

Een te algemeen doel is:

We willen jeugdcriminaliteit verminderen.

Een beter doel is:

Binnen twaalf maanden willen we het aantal meldingen van jongerenoverlast rond winkelcentrum X met 20% verlagen.

Kijk niet alleen naar aantallen. Je kunt ook doelen stellen voor:

• Schooldeelname.
• Werk of dagbesteding.
• Deelname aan begeleiding.
• Minder wapens.
• Minder herhaling.
• Een veiliger gevoel bij jongeren en bewoners.
• Een betere samenwerking tussen partners.

Kies alleen doelen die je ook echt kunt opvolgen.

Een aanpak werkt vaak beter als je verschillende maatregelen combineert.

Aanpak voor een individuele jongere

Denk aan:

• Begeleiding.
• Hulp thuis.
• Onderwijs.
• Werk of dagbesteding.
• Schuldhulp.
• Jeugdreclassering.
• Behandeling.

Aanpak voor een groep

Denk aan:

• Aanpak van een jeugdgroep.
• Groepsgerichte activiteiten.
• Jongerenwerk.
• Toezicht.
• Afspraken met ouders.
• Maatregelen op ontmoetingsplekken.

Aanpak voor de omgeving

Denk aan:

• Een veiligere openbare ruimte.
• Betere verlichting.
• Activiteiten in de wijk.
• Samenwerking met scholen.
• Ondersteuning voor gezinnen.
• Afspraken met winkels, horeca en sportclubs.

Kies maatregelen die passen bij het lokale probleem. Neem niet zomaar een aanpak van een andere gemeente over. Onderzoek eerst of de situatie vergelijkbaar is en maak de maatregel of interventie  geschikt voor jouw eigen gemeente.

Zet de gekozen aanpak in één duidelijk plan.

Neem hierin op:

• Probleem.
• Doelgroep.
• Doelen.
• Gekozen maatregelen.
• Betrokken organisaties.
• Taak van iedere partner.
• Planning.
• Budget.
• Manier van meten.
• Momenten waarop je de aanpak bespreekt.

Wijs ook iemand aan die de samenwerking bewaakt.

Bepaal vooraf hoe je resultaten gaat volgen. Wacht daarmee niet tot het project bijna klaar is.

Bespreek regelmatig:

• Voeren partners de afspraken uit?
• Worden de juiste jongeren bereikt?
• Nemen meldingen of strafbare feiten af?
• Voelen jongeren en bewoners zich veiliger?
• Werkt de samenwerking goed?
• Ontstaan er nieuwe problemen?

Bekijk niet alleen cijfers. Vraag ook jongeren, ouders en professionals wat zij merken.

Werkt een maatregel niet? Onderzoek dan waarom en pas de aanpak aan.

Maak op basis van de analyse SMART-geformuleerde doelen. Bijvoorbeeld: In 2026 is winkeldiefstal door scholieren rondom winkelcentrum in wijk X afgenomen met 10%.

Maak dan een plan van aanpak op basis van de geformuleerde doelen.

Formuleer in het plan van aanpak maatregelen op zowel groeps-, domein als individueel niveau (dit is een zogenoemde meer-sporenaanpak)