Hoe raken jongeren betrokken bij zware en georganiseerde criminaliteit? En wat weten we eigenlijk over interventies die jeugdcriminaliteit moeten voorkomen of terugdringen? Tijdens een leersessie van EPIC, het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV) en Young Perspectives (YOPE) gingen onderzoekers, professionals, beleidsmakers en jongeren hierover met elkaar in gesprek. De belangrijkste inzichten uit die bijeenkomst zijn samengevat in een infographic met vijf veelvoorkomende mythes en misverstanden over jeugdcriminaliteit en effectieve interventies.
De leersessie vond plaats op 18 juni 2026. EPIC is een samenwerkingsverband van onderzoekers, beleidsmakers en praktijkpartners dat onderzoekt hoe jongeren betrokken raken bij zware en georganiseerde criminaliteit en hoe die betrokkenheid kan worden verminderd.
Een van de besproken mythes is dat een interventie bewezen effectief is zodra er onderzoek naar is gedaan. Dat klopt niet. Verschillende soorten onderzoek geven antwoord op verschillende vragen. Zo kijkt een procesevaluatie naar de uitvoering van een interventie, terwijl effectonderzoek nodig is om vast te stellen of een interventie daadwerkelijk effect heeft.
Ook bestaat er volgens de infographic geen aanpak die overal hetzelfde werkt. Bij de keuze voor een interventie is het belangrijk om eerst te kijken naar de doelgroep, het doel en wat er nodig is. Interventies moeten bovendien passen bij de verschillende jongeren en bij de lokale context. Soms is een langdurige en integrale inzet nodig, met interventies op meerdere niveaus.
Een andere mythe is dat jongeren vooral via social media betrokken raken bij georganiseerde criminaliteit. Uit onderzoek binnen EPIC komt een genuanceerder beeld naar voren. Zowel de online als de fysieke leefwereld speelt een rol. Contacten in de buurt blijven bijvoorbeeld belangrijk. Tegelijkertijd kunnen functies van social media het leggen van nieuwe contacten en het vinden van mogelijke medeplegers makkelijker maken.
Ook het beeld dat jongeren vooral onder druk worden geronseld, klopt niet altijd. Volgens het EPIC-onderzoek bestaan verschillende routes naar criminele betrokkenheid. Sommige jongeren worden actief benaderd, terwijl anderen zelf contact zoeken om geld te verdienen met criminaliteit.
Voor gemeenten en hun partners benadrukken deze inzichten hoe belangrijk het is om niet vanuit één vast beeld van jeugdcriminaliteit te werken. Nicole Langeveld, senior adviseur (online) jeugdcriminaliteit bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, licht toe: “Kijk naar de jongere, de omgeving en de lokale context. En maak bij interventies onderscheid tussen wat theoretisch is onderbouwd, wat in de praktijk goed wordt uitgevoerd en wat daadwerkelijk bewezen effectief is.”
De infographic zet de vijf besproken mythes en de bijbehorende inzichten overzichtelijk naast elkaar. Daarmee is hij goed te gebruiken als startpunt voor gesprekken over beleid, preventie en de keuze voor interventies.
Nieuws
Nieuws
Nieuws