door Ashwarya Parbhudayal
Netflix-documentaire
De Netflix-documentaire Unknown Number: The High School Catfish werd in korte tijd een van de best bekeken documentaires op het platform. De documentaire vertelde het verhaal van Lauryn, een typische dertienjarige tiener met een normaal leven. Alles veranderde toen Lauryn en haar vriend Owen dagelijks door een cyberstalker werden gepest. In de berichten werden zij vernederd, bedreigd en geïntimideerd. In het begin ging de tiener ervan uit dat een medestudent hiervoor verantwoordelijk was, maar dat bleek niet het geval te zijn.
Emotionele gezondheid
Het stel vertelde in de documentaire wat voor een invloed de hele situatie op hen had. Lauryn en Owen ontvingen op een dag soms wel vijftig anonieme berichten. Dit begon op den duur niet alleen hun relatie maar ook hun emotionele gezondheid te beïnvloeden. De berichten zorgden ervoor dat de twee steeds verder uit elkaar dreven en uiteindelijk maakte Lauryn een einde aan hun relatie. Toch bleven de berichten hierna doorgaan.
Victim blaming
Omdat de situatie steeds verder escaleerde, werd de school ingeschakeld en later werden ook de politie en de FBI erbij betrokken. De school probeerde erachter te komen of de stalker een schoolgenoot was, maar dit mocht helaas niet baten. Ook de politie interviewde verschillende betrokkenen om te achterhalen wie Lauryn en Owen kwaad zou willen doen.
Naast het onderzoek van de politie en de school kwam vooral naar voren hoe mensen Lauryn aanwezen als degene die de berichten naar zichzelf stuurde voor aandacht. Victim blaming was hier duidelijk aanwezig: mensen legden de schuld bij een slachtoffer in plaats van bij de daadwerkelijke dader. Toch hield Lauryn vol dat zij niet achter deze situatie zat en dat iemand haar leven en haar relatie probeerde te verpesten.
Identiteit van de stalker
Na een lang onderzoek slaagde de FBI erin alle verstuurde berichten te traceren naar één persoon: moeder van Lauryn. Hoewel zij veel aan het woord was in de documentaire, werden er opvallend weinig kritische vragen aan haar gesteld, zoals waarom zij haar dochter had aangezet tot zelfmoord en waarom ze kritiek leverde op het lichaam en uiterlijk van haar eigen dochter.
Opmerkelijk was dat de moeder weinig tot geen verantwoording nam voor haar daden. Ze minimaliseerde de ernst van haar gedrag en benadrukte dat iedereen wel eens een keer de wet had overtreden, maar dat zij voor haar misdaad was gepakt en anderen soms niet. Ze vond zichzelf een slachtoffer en ging niet diep in op het antwoord waar iedereen op zat te wachten: ‘Waarom stuurde je zulke lelijke berichten naar je eigen dochter?’ Ze liet vooral haar kant van het verhaal horen, waarbij zij persoonlijke verhalen vertelde over haar verleden en gebrekkig uitleg gaf voor het stalken van haar dochter. Zij had het in de documentaire vooral over het feit dat ze twee banen had verloren en dat ze haar woede projecteerde op Lauryn door berichten naar haar te sturen die eigenlijk voor haarzelf bedoeld waren.
Nasleep
Lauryn is inmiddels achttien jaar oud en probeert haar leven weer op te bouwen. Ze studeert criminologie en werkt aan haar band met haar vader, die nu de volledige voogdij heeft. Over haar moeder wil ze voorlopig weinig kwijt.
Hoewel de documentaire een goed beeld schetst van de gevolgen van cyberstalking, lijkt Lauryns moeder er zonder verantwoordelijkheid mee weg te komen. De documentaire zou inhoudelijk sterker zijn geweest als er ook experts aan het woord waren gelaten, zoals een psycholoog of jurist, die moeders gedrag vanuit een professioneel perspectief had kunnen bekijken.
Wat kunnen wij leren van zulke documentaires?
Jeugdprofessionals kunnen deze documentaire net zoals ‘Adolescence’ gebruiken in hun werk. Het biedt realistisch casusmateriaal en vormt een mooie opening om door te praten en de reflecteren over de impact van victim blaming en catfishing. Dit waargebeurde verhaal maakt deze onderwerpen minder abstract. Nicole Langeveld, senior-adviseur jeugdcriminaliteit bij het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid zegt hierover: “Structureer een reflectie of nabespreking over dit onderwerp, zodat de setting waarin met elkaar wordt gesproken, veilig is.