LVB jongeren, voorkom dat ze tussen wal en schip raken

Komen jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB) in jouw gemeente vaker in contact met politie en justitie? Hoe zijn ze vertegenwoordigd in de cijfers van jeugdcriminaliteit? Je wilt natuurlijk vooral weten wat je eraan kunt doen.

Vaak gaat het vooral om vermoedens van een LVB die je hoort van bijvoorbeeld wijkagenten of jongerenwerkers. In de praktijk ligt er meestal geen diagnose van LVB, terwijl je die wel nodig hebt om te kunnen spreken van een licht verstandelijke beperking. Feit blijft dat je als gemeente deze signalen serieus wilt nemen en je het jeugdbeleid hierop moet aanpassen. Tenslotte verdient elke jongere in jouw gemeente een toekomstperspectief dat bij hem past.

Het aantal jongeren in detentie met een LVB wordt geschat tussen de 33 en 42%.

Money mules en katvangers

LVB jongeren kunnen risico’s niet inschatten en laten zich makkelijk voor het karretje spannen van minder goed bedoelende mensen. Ze kunnen makkelijk het slachtoffer worden van bijvoorbeeld ‘money mules’: ze stellen, tegen een kleine vergoeding, een bankrekening beschikbaar aan delinquente vrienden. Of ze doen dienst als katvangers: ze schrijven een auto op hun naam, terwijl deze niet van hen is. Het probleem begint natuurlijk als boetes of criminele activiteiten die met de auto worden gepleegd, zoals overvallen, leiden naar de jongere. Hij kan de boetes niet betalen en/of draait op voor de criminele activiteiten omdat hij ook wordt afgeperst door zijn ‘vrienden’.

LVB betekenis

Wanneer heeft iemand eigenlijk een licht verstandelijke beperking? Bij een IQ tussen de 50-85 én als iemand zich sociaal slecht redt, spreken we van een LVB. Uit cijfers van het NJi blijkt dat ongeveer 15 procent van de jongeren tussen de 12 en 25 jaar een licht verstandelijke beperking heeft. Doordat mensen met een LVB anderen vaak verkeerd begrijpen en hun reacties verkeerd interpreteren, komen ze makkelijk in de problemen, raken gefrustreerd en veroorzaken daardoor weer nieuwe problemen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat LVB jongeren vaker dan gemiddeld met justitie in aanraking komen. Het aantal jongeren in detentie met een LVB wordt geschat tussen de 33 en 42 procent. Deze schatting is vastgesteld met een screening aan de hand van een gevalideerde korte vragenlijst. Een exact percentage is helaas niet te geven.

Relatie jeugdcriminaliteit en LVB

Over de precieze relatie tussen LVB en het ontstaan van jeugdcriminaliteit is nog weinig bekend. Wel is duidelijk dat jongeren met een LVB extra kwetsbaar zijn voor het ontwikkelen van crimineel gedrag. Door hun gebrekkige sociale vaardigheden en laag zelfvertrouwen zijn zij zeer ontvankelijk voor de invloed van delinquente/foute vrienden. LVB wordt dan ook als extra risicofactor gezien, bovenop algemene risicofactoren die gelden voor het ontstaan van criminaliteit bij jongeren. Zij beschikken bovendien over minder beschermende factoren  dan andere jongeren.

Verder lezen

Aan de slag: 4 stappen voor blijvende aandacht voor LVB.  Wat zijn knelpunten in de aanpak van criminele jongeren met een LVB? Soms kan een LVB-jongere met de minste begeleiding al heel veel. De criminaliteit aanpakken die jongeren met een LVB plegen, is niet eenvoudig. De interventies die er zijn, zijn vaak nog niet onderzocht op hun effectiviteit. Wat zij de belangrijkste risicofactoren voor LVB'ers? Het CCV-Jeugdteam biedt trainingen en workshops op maat.

LVB jongeren, voorkom dat ze tussen wal en schip raken